Kinh doanh đa cấp - sự sàng lọc tất yếu

Cần chấn chỉnh hoạt động kinh doanh đa cấp nhằm bảo vệ lợi ích cho doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc và người tiêu dùng.

Với lịch sử hơn 70 năm phát triển, kinh doanh đa cấp (KDĐC) đang ngày càng lớn mạnh, trở thành hiện tượng trên thế giới và Việt Nam cũng không là ngoại lệ. Tuy nhiên, vài diễn biến gần đây đã làm “méo mó” ý nghĩa tốt đẹp của ngành KDĐC và đối với những doanh nghiệp, làm mất đi tính lành mạnh và ưu điểm nổi trội của ngành kinh doanh này thì sự sàng lọc là tất yếu.

KDĐC - Cuộc cách mạng của thế kỷ XXI

Thế kỷ XXI đang chứng kiến sự thay đổi trong thói quen mua sắm của người tiêu dùng và KDĐC phát triển mạnh chính nhờ việc đáp ứng được sự thay đổi thói quen mua sắm này. Trong khi mức tăng trưởng của ngành kinh doanh bán lẻ truyền thống ở Mỹ chỉ đạt 3%/năm thì chỉ số này của lĩnh vực KDĐC đạt tốc độc đáng kinh ngạc là từ 20%-30%/năm.

Trong bối cảnh hàng triệu người mất việc, nạn thất nghiệp gia tăng thì ngành KDĐC cũng đã chứng tỏ mình như một giải pháp việc làm tối ưu trong nền kinh tế hiện đại.

Hiện nay, KDĐC đã phát triển mạnh ở 125 nước trên khắp các châu lục. Trên thế giới có hơn 30.000 công ty phân phối theo mô hình KDĐC. Theo thống kê của WFDSA (Liên đoàn Bán hàng trực tiếp thế giới), doanh thu ngành bán hàng đa cấp trên toàn thế giới đạt hơn 100 triệu USD trong năm 2010, số người tham gia lao động trong ngành KDĐC là gần 75 triệu người.

Việt Nam - Thị trường tiềm năng của KDĐC

Tại Việt Nam, từ năm 1999 - 2000, bắt đầu xuất hiện một vài công ty KDĐC hoạt động với quy mô nhỏ, lẻ. Có công ty làm ăn nghiêm túc và cả đơn vị lợi dụng KDĐC để lừa đảo.

Để hòa nhập với thế giới cũng như đáp ứng tình hình thực tế tại Việt Nam, hành lang pháp lý về KDĐC đã dần được hình thành. Cụ thể là Luật Cạnh tranh ban hành ngày 1-7-2005 và Nghị định 110/2005/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý KDĐC.

Theo báo cáo của các sở Công Thương, tính đến tháng 6-2011, trên toàn quốc đã có 63 doanh nghiệp (DN) được cấp giấy đăng ký KDĐC tại các địa phương. Đối với các DN nước ngoài, những công ty có lịch sử lâu đời về KDĐC trên thế giới như Amway, Avon, Herbalife, Oriflame, Sophie Paris, Tahitian Noni... đều đã tham gia thị trường Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, tổng doanh thu 095013082011 095013082011 KDĐC đạt từ 614 tỉ đồng năm 2006 đã vương lên con số 2.799 tỉ đồng năm 2010, tăng hơn 4 lần sau 4 năm kể từ khi ngành này xuất hiện tại Việt Nam. Số lượng người tham gia KDĐC đã tăng từ 235.783 người năm 2006 lên 874.281 người năm 2010, cũng tăng gần gấp 4 lần sau 4 năm hoạt động của ngành tại Việt Nam. Theo báo cáo của các DN KDĐC, trong những năm qua, tổng số thuế các DN này đã nộp vào ngân sách Nhà nước đạt trên 1.200 tỉ đồng và số thuế thu nhập cá nhân đã nộp trên 170 tỉ đồng.

Theo báo cáo của các sở Công Thương, tổng số tiền các DN KDĐC tham gia đóng góp vào các hoạt động xã hội tại Việt Nam là trên 8,4 tỉ đồng mà cụ thể là Công ty Tahitian Noni đã tặng 2 căn nhà “Đại Đoàn Kết” cho người dân nghèo tỉnh Tây Ninh, Công ty Sophie Paris đã trích 20.000 đồng doanh thu trên mỗi sản phẩm bán ra để quyên góp cho Tổ chức Từ thiện Saigon Children Charity, giúp sơn sửa một số trường tiểu học ở Đồng Nai.

Thông qua hợp tác với hai tổ chức Operration Smile và Hands of Hope, Công ty Amway Việt Nam đã đóng góp 2,4 tỉ đồng để hỗ trợ các dự án cộng đồng trong 3 năm (2008 - 2010), giúp đỡ 2.200 trẻ em Việt Nam có hoàn cảnh khó khăn... Chương trình Casa Herbalife cung cấp hỗ trợ dinh dưỡng cần thiết cho trẻ em cơ nhỡ tại 43 quốc gia trên toàn thế giới và chương trình Herbalife Casa đầu tiên tại Việt Nam cũng vừa ra mắt vào tháng 7-2011 cung cấp dinh dưỡng và cải thiện bếp ăn cho trẻ em tại Trung tâm Nhân đạo Hòa Bình thuộc Hội Chữ thệp đỏ Việt Nam.

casaherbalife

Chương trình Casa Herbalife đầu tiên tại Việt Nam trao trực tiếp 390 triệu đồng giúp Trung tâm Nhân đạo Hòa Bình - Ảnh: DT

Cuộc sàng lọc bắt đầu

Thời gian qua, một số DN đã lợi dụng danh nghĩa KDĐC để trục lợi và thậm chí lừa đảo mà điển hình là vụ tuyên bố đóng cửa mới đây của một công KDĐC chuyên bán các loại thực phẩm chức năng.

Sau các vụ sụp đổ này, nhiều người trong chính đường dây KDĐC này mới bắt đầu nhận ra rằng họ đã trở thành nạn nhân của kiểu kinh doanh từng vi phạm những điều cấm của pháp luật đối với ngành này như: yêu cầu người muốn tham gia phải đặt cọc, phải mua một số lượng hàng hóa ban đầu hoặc phải trả một khoản tiền để được quyền tham gia mạng lưới KDĐC; trả thưởng cho thành viên mới chủ yếu dựa vào việc chiêu dụ thêm nhiều người mới cùng tham gia vào hệ thống; buộc người tham gia phải mua số lượng sản phẩm nhiều hơn mức họ có thể bán hoặc sử dụng và không cho phép trả lại hàng tồn...

Vì vậy, để tránh tình trạng “một con sâu làm rầu nồi canh” này, Nhà nước cần có các biện pháp can thiệp và chấn chỉnh đối với hoạt động KDĐC nhằm bảo vệ lợi ích cho các DN hoạt động nghiêm túc. Có thể nói, cuộc chiến sàng lọc trong ngành KDĐC tại Việt Nam đang đến hồi gay cấn và chỉ có những DN làm ăn bài bản và có trách nhiệm cao đối với toàn bộ thành viên tham gia mạng lưới kinh doanh của mình cũng như khách hàng mới có khả năng “vượt vũ môn”.

---------------------

Bài viết được tư vấn bởi Ủy ban Bán hàng trực tiếp thuộc AmCham HCM

Người Lao Động
12-8-2011

Tin mới hơn

  • Mô hình trả thưởng “nhị phân” trong kinh doanh đa cấp
    Content Intro

    Thời gian gần đây, kể từ khi các phương tiện thông tin đại chúng rầm rộ đưa tin, bài về Công ty TNHH Agel Việt Nam như “Agel Việt Nam sụp đổ nhanh vì chụp giựt”, “Trắng tay vì bán hàng đa cấp” hay “Đằng sau việc đóng cửa Agel Việt Nam”… thì nhiều người tham gia bán hàng đa cấp, các học giả, các nhà nghiên cứu mới quan tâm nhiều đến các mô hình trả thưởng đang được các công ty bán hàng đa cấp áp dụng, đặc biệt là mô hình nhị phân.

  • Nhận diện kinh doanh đa cấp bất chính và hợp pháp
    Content Intro

    Không thể phủ nhận những ưu điểm vượt trội và triển vọng của ngành kinh doanh đa cấp (KDĐC) đối với nền kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ đâu là KDĐC được pháp luật Việt Nam công nhận với KDĐC theo mô hình kim tự tháp ảo.

  • Khoảng sáng của kinh doanh đa cấp
    Content Intro

    Vào năm 1990, kinh doanh đa cấp (KDĐC) đã lần đầu tiên được nhận định là phương thức tiếp cận người tiêu dùng hữu hiệu nhất những năm 90 trên tạp chí “Business” – một tạp chí kinh doanh hàng đầu của Mỹ. Cho đến ngày nay, người ta vẫn không thể phủ nhận đây là một ngành kinh doanh hiệu quả và nhiều triển vọng.

  • Kinh doanh đa cấp, ngành kinh doanh nghiêm túc
    Content Intro

    Có lịch sử ra đời và phát triển hơn 70 năm, tạo ra doanh thu khổng lồ và giải quyết hàng triệu việc làm. Kinh doanh đa cấp (KDĐC) đã trở thành một mô hình được cả thế giới công nhận.

Tin cũ hơn

  • Kinh doanh đa cấp: Thật và ảo
    Content Intro

    Sự phát triển đáng kinh ngạc về doanh số cho thấy, BHĐC là một phương thức kinh doanh được đón nhận mạnh mẽ tại Việt Nam. Số lượng các “đại gia” BHĐC quốc tế có mặt tại Việt Nam chính là bảo chứng cho sức hấp dẫn của thị trường này.

  • Bán hàng đa cấp là gì?
    Content Intro
    Bán hàng đa cấp (tên gọi thông dụng tại Việt Nam) hay kinh doanh đa cấp (multi-level marketing) hoặc kinh doanh theo mạng (network marketing) là thuật ngữ chung dùng để chỉ một phương thức tiếp thị sản phẩm. Đây là hoạt động kinh doanh bán hàng trực tiếp đến tay người tiêu dùng, người tiêu dùng có thể trực tiếp đến mua hàng tại công ty mà không phải qua các đại lý hay cửa hàng bán lẻ. Nhờ vậy, hình thức này còn tiết kiệm rất nhiều chi phí từ việc quảng cáo, khuyến mại, tiền sân bãi, kho chứa, vận chuyển hàng hóa. Số tiền này được dùng để trả thưởng cho nhà phân phối và nâng cấp, cải tiến sản phẩm tiếp tục phục vụ người tiêu dùng. Đây là phương thức kinh doanh tận dụng chính thói quen của người tiêu dùng: khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ tốt thường đem chia sẻ cho người thân, bạn bè và những người xung quanh. Kinh doanh đa cấp gây ra nhiều tranh cãi trong xã hội, và thường được quy kết với hình tháp ảo.
  • Lịch sử ngành bán hàng đa cấp
    Content Intro

    Kinh doanh theo mạng gắn liền với tên tuổi của nhà hóa học người Mỹ Karl Renborg (1887-1973). Ông là người đầu tiên đã ứng dụng ý tưởng tiếp thị mạng lưới vào trong cuộc sống, tạo ra một hệ thống kinh tế, một ngành kinh doanh được coi là có triển vọng nhất trong thế kỷ 21.

  • Các mô hình trả thưởng
    Content Intro

    Trong quá trình hình thành và phát triển, với hàng chục ngàn công ty kinh doanh theo mạng thì có rất nhiều cơ cấu trả thưởng khác nhau hoặc có nhiều tên gọi khác nhau. Có những sơ đồ bậc nâng cao, với tiền thù lao tạm thời chưa có và một phần thưởng lớn phía sau hoặc sơ đồ bậc đầu tiên cho phép bạn có lợi nhuận ban đầu cao mà nỗ lực nhỏ và tiềm năng lâu dài cũng nhỏ. Tùy chính sách công ty, khi bạn không đạt được hạn ngạch hàng tháng, có thể bạn vẫn được duy trì cấp bậc trong vài tháng trước khi giáng bạn xuống cấp thấp hơn hoặc cấp đầu tiên. Những sơ đồ khác giáng bạn xuống bậc ngay trong tháng mà bạn không hoàn thành hạn ngạch của mình. Một vài sơ đồ không chỉ giáng bạn xuống bậc, mà còn ném bạn xuống bậc đầu tiên (bất kể bạn đang ở thang bậc nào), kể cả việc chấm dứt hợp đồng phân phối. Trong các điều này thì chẳng có gì là phi pháp, vấn đề là bạn có muốn làm việc theo một sơ đồ nghiêm khắc?

  • Bán hàng đa cấp tại Việt Nam
    Content Intro

    Đầu thế kỷ 21, kinh doanh đa cấp bắt đầu bước chân vào thị trường Việt Nam và đạt tổng doanh thu không ngờ trong hai, ba năm đầu. Kinh doanh đa cấp phát triển quá mạnh mẽ khiến cho lợi nhuận từ việc quảng cáo của các báo đài, truyền hình có thể bị ảnh hưởng, cộng thêm nhiều công ty lừa đảo núp bóng kinh doanh đa cấp và một bộ phận không nhỏ nhà phân phối sai trái đã làm cho dư luận bắt đầu lên tiếng phản đối kinh doanh đa cấp.